ایستگاه های تقلیل فشار گاز

جهت انتقال گاز استخراج شده از میادین گازی به محل مصرف اعم از صنعتی یا خانگی بایستی فشار گاز را افزایش داد تا امکان انتقال سریع و مطمئن این سیال فراهم گردد. پس از انجام عملیات انتقال قبل از عمل تحویل گاز مصرفی متناسب با نوع مصرف مشتریان قابلیت مصرف گاز در فشارهای متفاوتی را خواهند داشت که ایستگاه های تقلیل فشار گاز کار تنظیم میزان فشار و مصرف گاز را به عهده دارند.

هدف ایستگاه تقلیل فشار

ایستگاههای تقلیل فشار گاز بخش از سیستم گازرسانی بوده که با اهداف زیر طراحی و نصب می گردد:

  • تصفیه و پالایش گاز از ناخالصی ها با استفاده از فیلتر هایی که در ابتدای ورود جریان گاز به ایستگاه نصب می گردد.
  • کاهش فشار گاز متناسب با نیاز مصرف کننده با استفاده از رگولاتور
  • اندازه گیری جریان گاز
  • بودار کردن جریان گاز با ترکیبات بسیار بودار نظیر مرکاپتان

طراحی ایستگاه تقلیل فشار

پارامتر های طراحی

پارامترهای زیر نقش اساسی در طراحی ایستگاه و استانداردهای مورد استفاده در محاسبات و سایزبندی هر یک از قطعات تشکیل دهنده آن را ایفاء می کنند:

– فشار و دمای عملیاتی گاز ورودی
– فشار و دمای عملیاتی گاز خروجی
– فشار طراحی و تست
– حداکثر سرعت مجاز گاز درون لوله Vmax
– مقدار جریان حجمی گاز Flow

استاندارد های بین المللی طراحی ایستگاه های تقلیل، کنترل و اندازه گیری فشار گاز

ASME B3 ASME B31.8 Gas Transmission and Distribution Piping Systems
ASME B 16.5 Pipe Flanges and Flanged Fittings
ASME B 16.9 Factory-Made Wrought Steel Butt Welding Fittings
ASME B 16.11 Forged Steel Fittings, Socket-Welding and Treaded
ASME B16.20 Metallic Gaskets for Pipe Flanges
ASME B 16.34 Steel Valves, Flanges and Butt-Welding End
IGEM/TD/13 EDITION2 Pressure Regulating Installation for Network Pipeline system

برای دانلود استاندارد های ASME می توانید به پست زیر مراجعه کنید.


دانلود استاندارد ASME


 

انواع ایستگاه های تقلیل فشار گاز

به طور کلی ایستگاه های تقلیل فشار به ۳ دسته زیر تقسیم می گردند:

ایستگاههای(TBS) درون شهری:TOWN BOARD STATION

فشار گاز را از ۲۵۰ پوند (psi) به ۶۰ پوند کاهش می دهد که بیشتر در ورودی شهرها و روستاها نصب می گردد و دارای یک رگولاتور می باشد.
اقلام ورودی این ایستگاهها کلاس ۳۰۰ و خروجی آن کلاس ۱۵۰ می باشد.

نقشه های مکانیکال ایستگاه TBS


نقشه های مکانیکال ایستگاه تقلیل فشار(خروجی ۶۰ پوند)


 

نقشه های ساختمانی ایستگاه TBS


نقشه های ساختمانی مربوط به ایستگاه TBS


 

ایستگاهای (CGS) برون شهری:City Gate Station/City Gas Station

فشار گاز را از ۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰ پوند به ۲۵۰ پوند کاهش می دهد و دارای ۲ رگولاتور می باشد.

نقشه های مکانیکال ایستگاه CGS


نقشه های مکانیکال ایستگاه تقلیل فشار(خروجی ۲۵۰ و ۴۰۰ پوند)


 

ایستگاهای CGS-TBS

ترکیبی از دو نوع ایستگاه CGS و TBS می باشد که فشار گاز را از ۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰ پوند به ۶۰ پوند کاهش می دهد و دارای ۳ رگولاتور می باشد.

نقشه های مرتبط با ایستگاه تقلیل فشار گاز 

این نقشه های شامل نقشه های اجرایی مثل سر تراکتوری، نصب ادورایزر ، نصب هیتر، اتصال ایستگاه CGS به TBS و…. می باشد


نقشه های مرتبط با ایستگاه تقلیل فشار گاز  CGS & TBS


محل قرارگیری شیرهای ورودی و خروجی ایستگاه تقلیل فشار


 

ایستگاه تقلیل فشار (PCS): PRESSURE CONTROL STATION

این نوع ایستگاه ها جهت کنترل فشار در محدوده ثابتی در خطوط انتقال گاز مورد استفاده قرار می گیرند و معمولا در ظرفیت های بالا طراحی و ساخته می شوند و فشار را از ۱۴۰۰ پوند در محدوده ۱۰۵۰ جهت انتقال نگه میدارد.

ایستگاه تقلیل فشار (RS) صنعتی: REGULATING/REDUCING STATION

در این نوع ایستگاه فشار ورودی آن ۶۰ پوند و فشار خروجی آن متناسب با مصرف صنعتی ۲ یا ۱۵ یا ۳۰ پوند می باشد.

ایستگاه های (MRS) اندازه گیری: METERING AND REGULATING STATION

فشار ورودی آنها ۶۰ پوند فشار خروجی آنها متناسب با مصرف آپارتمان می تواند ۳ یا ۱۵ پوند باشد.

ایستگاه (DRS) شهری: DISTRICT REDUCING/REGULATING STATION

این ایستگاه ها از رینگ تغذیه شهری منشعب می شوند و در اصل یک نوع از TBS ها می باشند که در طراحی متفاوت هستند.

ایستگاه های (SR) خانگی: SERVICE REGULATOR

فشار ورودی آن ۶۰ پوند و فشار خروجی آنها ۰٫۲۵ پوند می باشد.

تجهیزات ایستگاه های تقلیل فشار گاز

تجهیزات مورد استفاده در ساخت ایستگاههای تقلیل فشار گاز به طور کلی شامل موارد ذیل می باشد:

۱- فیلتر ها

فیلتر ها در ابتدای ایستگاه نصب می گردد و ناخالصی های جریان گاز از جمله ذرات ناشی از خوردگی خطوط فلزی، میعان بخار آب و هیدرو کربن های سنگین موجود در ترکیب گاز طبیعی را از جریان گاز جدا می کند.

بیشتر بخوانید…


مهار بلودان و درین فیلتر ایستگاه


 

۲-گرمکن ها (Heater)

از آنجاییکه در ایستگاههای تقلیل فشار گاز با کاهش فشار، دمای گاز نیز کاهش می یابد و هنگامی که دمای گاز به نقطه شبنم نزدیک شود بخار میعانات همراه گاز (آب و هیدرو کربن های سنگین تر شامل اتان،پروپان و…) تبدیل به مایع شده و ایجاد یخ زدگی در تاسیسات می نماید و از آنجایی که دمای گاز در شرایط استاندارد می بایست حدود ۱۵ درجه سانتیگراد باشد نصب گرمکن های گاز ضروری می باشد که این گرمکن ها در CGS بخاطر کاهش شدید فشار و به تبع آن کاهش دمای گاز، نصب می گردد.

۳- رگولاتور

رگولاتور ها از مهمترین اجزای ایستگاهها می باشد که فشار گاز را کاهش می دهد.

رگولاتور اکسیال مصرفی در ایستگاه های تقلیل فشار گاز
رگولاتور اکسیال مصرفی در ایستگاه های تقلیل فشار گاز


رگولاتور صنعتی جهت کاربرد های خاص ایستگاه های تقلیل فشار گاز
رگولاتور صنعتی جهت کاربرد های خاص ایستگاه های تقلیل فشار گاز


۴- کنتور

کنتور ها دارای ظرفیت های متفاوتی بوده و حجم گاز عبوری را بر حسب مترمکعب بر ساعت اندازه گیری می کند. کنتور های گاز مورد استفاده انواع مختلفی دارد که بستگی به مقدار مصرف و فشار گاز و …. انتخاب می شوند. از کاربردی ترین کنتور های گاز می توان به موارد زیر اشاره کرد

کنتور دیافراگمی | Diaphragm meter

این کنتور در محل مصرف خانگی استفاده می شود و میزان مصرف خانوار را تعیین می کند

کنتور توربینی | Turbine meter

این نوع کنتور دز ایستگاه های تقلیل فشار گاز TBS و CGS و ایستگاه های میترینگ استفاده می شود .

کنتور گاز توربینی جهت اندازه گیری مصرف

کنتور گاز توربینی جهت اندازه گیری مصرف

 

کنتور اولتراسونیک | Ultrasonic meter

کنتور اولتراسونیک از دقیق ترین نوع کنتور های گازی است و معمولا در محل ایستگاه های مترینگ جهت فروش خارجی و یا مصارف صنعتی زیاد استفاده می شود. 


۵- تجهیزات ایمنی سیستم ایستگاه تقلیل فشار گاز

در سیستم های تقلیل فشار جهت جلوگیری از اعمال فشار نامطلوب به شبکه به هنگام بروز اشکال در رگولاتور از حداقل دو نوع از سه تجهیز زیر استفاده می گردد:

  • بستن رگولاتور ها به صورت ACT-Mon (اکتیومانیتور)
  • شیر اطمینان (Safety Valve) – به عنوان مثال شیر اطمینان فنری
  • شیر قطع فشار (Shut Off Valve)

شکل ظاهری ایستگاه های تقلیل فشار

به طور کلی ایستگاه ها از نظر شکل ظاهری، بسته به موقعیت محل نصب ، شرایط جوی منطقه ونیاز متقاضی می توانند در دونوع زیر تولید شوند.

  • ایستگاه تقلیل فشار گاز مسطح
  • ایستگاه تقلیل فشار گاز کابینتی ( برای دیدن نقشه های مکانیکال ایستگاه های کابینتی به “اینجا” مراجعه کنید)
ایستگاه تقلیل فشار گاز مسطح
ایستگاه تقلیل فشار گاز مسطح




ایستگاه تقلیل فشار گاز کابینتی
ایستگاه تقلیل فشار گاز کابینتی


ایستگاههای کابینتی نسبت به ایستگاههای مسطح فضای کمتری اشغال می کنند.

سیستم مانیتورینگ ایستگاه های تقلیل فشار

سیستم مانیتورینگ شامل مرکز مانیتورینگ، بستر ارتباطی ، برداشت و پردازش داده در سطح ایستگاه می باشد. پارامترهای مورد اندازه گیری در سیستم مانیتورینگ ایستگاه تقلیل فشار گاز بدین شرح است :

  1. فشار گاز خروجی ایستگاه گاز که توسط یک دستگاه فشارسنج اندازه گیری و به سیستم جمع آوری اطلاعات در محل ایستگاه گاز ارسال می شود.
  2. دمای گاز خروجی ایستگاه گاز که توسط یک سنسور دما اندازه گیری و به سیستم جمع آوری اطلاعات در محل ایستگاه گاز ارسال می شود.
  3. اطلاعات مربوط به تصحیح کننده : در هر ایستگاه گاز متناسب با طراحی آن چند دستگاه تصحیح کننده جهت قرائت حجم عبوری واستاندارد نمودن آن با فشار و دما تعبیه شده است.

در این سیستم کلیه آلارم ها نظیر خارج شدن دبی و دما و فشار از محدوده تعریف شده، در سیستم مانیتورینگ تمامی ارتباطات توسط استاندارد OPC سازماندهی و مدیریت می شوند و از قابلیت های بالقوه WinCC بهره گرفته شده است. همچنین بستر ارتباطی اصلی این سیستم Ethernet است و بستر GPRS و یا APN بعنوان بستر پشتیبان در نظر گرفته شده است.

اطلاعات بیشتر

در صورتیکه مایل به مطالعه اطلاعات بیشتری از ایستگاه های تقلیل فشار گاز می باشید همچنین می توانید مقاله ” جزئیات فنی ایستگاه تقلیل فشار گاز ” و همچنین “دستورالعمل سامانه قطع خودکار جریان گاز در ایستگاه های تقلیل فشار گاز در مقابل زلزله” را مطالعه کنید.

۳۸ دیدگاه. دیدگاه تازه ای بنویسید

  • Avatar
    جوادسلمانیان
    1402/11

    باسلام خیلی مفید بود تشکر ازشما

    پاسخ
    • معین الدین توکل
      معین الدین توکل
      1402/11

      خوشحالیم که براتون مفید بوده

      پاسخ
  • Avatar
    فرشاد
    1402/09

    بسیار مفید و سپاس

    پاسخ
    • معین الدین توکل
      معین الدین توکل
      1402/09

      خواهشمندم جناب مهندس

      پاسخ
  • Avatar
    رضا سیف اللهی
    1402/07

    سلام وقت بخیر مهندس عزیز مطالب آموزنده و مفید هستند در رابطه با مسائل ایستگاههای تقلیل فشار گاز اگر امکان دارد بصورت PDF برایم ارسال بفرمائید ممنون میشم چون بنده با ۴۸ سال تجربه و با داشتن مدرک کارشناسی ارشد فرایند نفت و گاز در خدمت شما هستم ارادتمند سیف اللهی

    پاسخ
    • معین الدین توکل
      معین الدین توکل
      1402/08

      درود جناب مهندس…چه مطالبی مد نظرتون هستش؟

      پاسخ
  • Avatar
    علیرضا
    1402/06

    سلام و عرض ادب و احترام
    هر رن ایستگاه چه ظرفیتی از کل ظرفیت ایستگاه از خود عبور می دهد.
    مثلاً ایستگاه ۱۰۰۰۰ که سه خط دارد هر خط چقدر حجم گاز از خود عبور می دهد.

    پاسخ
    • معین الدین توکل
      معین الدین توکل
      1402/07

      درود جناب مهندس
      بستگی به ظرفیت ایستگاه، محل مورد استفاده و حساسیت موضوع، تعداد رن و… دارد ولی در خصوص این ایستگاهی که میفرمایید هر رن با ظرفیت ۵۰% می باشد.

      پاسخ
    • Avatar
      احمد
      1402/07

      سلام جناب مهندس یه توضیح درمورد رگلاتورو شات اف ایستگاه های کابینتی گاز سوزان که باهم هستن یه گیج داره اون فشار چی و نشون میده

      پاسخ
      • معین الدین توکل
        معین الدین توکل
        1402/07

        درود… اگر اشتباه متوجه سوالتون نشده باشم، اون گیج نشون دهنده فشار داخل مخزن شات آف هستش

        پاسخ
      • Avatar
        رضا
        1402/07

        اون گیج روی رگلاتور اسلم شات آف گاز سوزان نشان دهنده فشار خروجی فیدر روی اسلم شات آف هست که فیدر قبل از پایلوت فشار رو تنظیم میکند روی اسلم شات آف های خط سوخت هیتر فیدر قبل پایلوت رو پنجاه تا صد psi تنظیم میکنیم و پایلوت رو روی ۱۵ تا ۲۵ psi و روی خط ایستگاه tbs کابینتی پایلوت اسلم روی شصت و رن دو ۵۸psiتنظیم میشه. سوالی اگر داشتید با من تماس بگیرید خوشحال میشم کمکتون کنم

        پاسخ
  • Avatar
    مهنا
    1402/05

    سلام خواهش میکنم درمورد خطرات ناشی از ایستگاه گاز برای اهالی اون منطقه برامون بگید و محدوده امنش چقدره

    پاسخ
    • معین الدین توکل
      معین الدین توکل
      1402/05

      درود ایستگاه های گاز از امنیت بسیار بالایی برخوردار است و نگرانی وجود ندارد همچنین تمامی موارد مربوط به ایمنی لحاظ شده است.

      پاسخ
  • Avatar
    سیما مجیدی زاده
    1402/04

    ببخشید یک ایستگاه تقلیل فشار چه حریمی دارد؟
    چون لوله گاز با فشار بالا که به ایستگاه می رسد خودش حریم ۱۵۰ متر از آکس دارد و یا بیشتر
    ممکنست حریم اینگونه ایستگاههارا بدهید

    پاسخ
    • معین الدین توکل
      معین الدین توکل
      1402/04

      لوله اگر فشار ۱۴۰۰ داشته باشد حریمش ۲۵۰ متر است و برای ایستگاه های تقلیل فشار که این فشار ورودی دارند فقط در صورت لزوم خط حراستی دور ایستگاه دارند و بعد از آن حریمی ندارند

      پاسخ
  • Avatar
    بهروز
    1402/03

    فشار تنظیمی رگلاتور در ایستگاه ۱۰۰۰_۶۰_۲۵۰ چقدر است

    پاسخ
    • معین الدین توکل
      معین الدین توکل
      1402/03

      درود…معمولا در رن یک روی ۶۰ و در رن دوم روی ۵۸ میگذارن و این بسته به نیاز بهره بردار ممکنه تغییر بده

      پاسخ
      • Avatar
        صادق محمدی
        1402/04

        سلام میشه از وظیفه فیدرپایلوت نصب شده روی رگولاتور توضیح بدین؟

        پاسخ
        • معین الدین توکل
          معین الدین توکل
          1402/04

          سلام جناب مهندس
          توضیح زیادی داره که سعی میکنیم در دوره طراحی ایستگاه کامل بررسی کنیم و در صورتیکه وقت شد یک پست هم اضاف خواهیم گرد

          پاسخ
        • Avatar
          صادق محمدی
          1402/04

          سلام
          کلیپ اموزشی دارید بتونیم ببینیم

          پاسخ
  • Avatar
    سجاد
    1402/03

    با سلام
    فاصله دو ایستگاه TBS ازهم؟

    پاسخ
    • معین الدین توکل
      معین الدین توکل
      1402/03

      درود جناب مهندس
      ایستگاه گاز جز تاسیسات صنعت گاز محسوب می شود و تاسیسات هم بر اساس تبصره دوم فصل چهارم از استاندارد IGS-C-SF-015 نسبت به هم حریم ویژه ندارند…البته اگر در مورد ایستگاه اول دیوار محوطه و یا راه حراستی تعیین شده باشد باید ایستگاه دوم بعد از این دیوار و یا راه حراستی احداث شود

      پاسخ
    • Avatar
      ناصر
      1402/10

      سلام مهندس
      آیا عوارض گاز مصرفی صنعتی گلخانه در ظرفیتهای مختلف ایستگاه گاز، باهم متفاوت است ؟
      مثلا اگر ایستگاه ۴۰۰ باشد یا اینکه ایستگاه ۱۰۰۰ باشد ، عوارضش فرق دارد ؟؟

      پاسخ
      • معین الدین توکل
        معین الدین توکل
        1402/10

        درود عوارض مربوط به چه ارگانی؟

        پاسخ
  • Avatar
    عادل جعفری
    1401/06

    سلام.آیا ایستگاه با ورودی ۱۰۰ پوند و خروجی ۶۰ پوند،قابل طراحی و اجراست؟و آیا استانداردی هست که بتونه کمک کنه؟

    پاسخ
    • معین الدین توکل
      معین الدین توکل
      1401/07

      درود بر شما…فشار استاندارد ورودی معمولا به صورت حداقل ۶۰ پوند هستش ولی در صورتیکه به اینصورت مد نظر باشه باز هم می شود طراحی کرد و اینکار توسط مهندس طراح با استفاده از نرم افزارهای خاص طراحی می شود

      پاسخ
      • Avatar
        Hossein aghili
        1401/11

        سلام
        با اجازه صاحب سایت و نویسنده
        ما تولید کننده انواع قطعات یدکی ریگلاتور های گاز( انواع اسلیو دیافراگم و…) هستیم
        با ضمانت کیفیت و قابلیت مرجوعی

        پاسخ
  • Avatar
    حاتمی
    1399/12

    با سلام و عرض ادب
    ضمن خسته نباشی ، در صورت امکان مطلبی در خصوص دستورالعمل نگهداری ایستگاه تقلیل فشار گاز قرار دهید تا در حفظ منابع موجود سهم بیشتری داشته باشیم.
    با سپاس

    پاسخ
    • مهندس توکل
      مهندس توکل
      1399/12

      سلام جناب مهندس حاتمی
      چشم در برنامه خواهیم گذاشت
      متشکرم از پیامتون

      پاسخ
    • Avatar
      عزیزپور از بابل
      1402/08

      سلام مهندس بزرگوار،از اینکه اطلاعات مفیدی ارائه دادید بسیار متشکرم:از خداوند آرزوی تندرستی برات دارم.

      پاسخ
      • معین الدین توکل
        معین الدین توکل
        1402/08

        درود جناب مهندس
        سپاسگزارم از حسن نظر جنابعالی

        پاسخ
  • Avatar
    حامد
    1398/08

    سلام. لطفا فرمول محاسبه قدر هدر در ایستگاه تقلیل فشار رو بگید با این توجه سرعت در هدر ۱۳ و pmin250هست

    پاسخ
  • Avatar
    عرشیاموسوی
    1398/05

    درمورد سرویس CGSوTBCتوضیح دهید.نحوه ازسرویس درآوردن وبه سرویس آوردن.ممنون

    پاسخ
    • مهندس توکل
      مهندس توکل
      1398/08

      با سلام
      در اینده نزدیک..حجم مطالب زیاد است و اولویت بندی خواهد شد.

      پاسخ
      • Avatar
        ناشناس
        1402/10

        سلام جناب مهندس میشه
        درباره به سرویس آوردن
        رگلاتور مانیتور اکتیو توضیحاتی
        بدین ممنون

        پاسخ
        • معین الدین توکل
          معین الدین توکل
          1402/10

          درود مهندس…در حال برنامه ریزی برای دوره ایستگاه های تقلیل فشار گاز هستیم و در اون دوره در مورد این موضوع صحبت های زیادی خواهیم داشت

          پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

ایستگاه های تقلیل فشار گازشبکه فلزی
نوشتهٔ پیشین
دستورالعمل اجرای نوار ممبرین بیتوسیل
نوشتهٔ بعدی
جوشکاری فلزی
مطالب مرتبط